Sap Ayarı Ve Entonasyon Ayarı Sorunsalı

'Elektro Gitarlar' forumunda KoNt87 tarafından 24 Ekim 2014 tarihinde açılan konu

  1. KoNt87

    KoNt87

    866
    147
    705
    Yıllardır gitarlarımın ayarlarını kendim yapıyorum, sap ayarını, entonasyonu, köprü ayarını (köprünün yüksekliği ve saddleların yüksekliğini). Bir kaç sorum var, cevaplandırabilirseniz sevinirim. (yıllardır göz kararı, rahat ettiğim bir şekilde, bendlerde zorlanmadan, sweeplerde sorun yaşamadan ayarlayabiliyorum, biraz daha low action ayarlayıp, sıkıntı çekmemek amacıyla soruyorum aşağıdaki soruları)

    Gitarlarımdan birisi standard strat, 9.5 radius olması lazım tam emin değilim.
    Diğeri compound radius 14-16 ve sap kalınlığı da 0.82-0.87 inch.

    1-Ayarları kendi başıma optimum seviyede yapmak için hangi ekipmanlara ihtiyacım var?
    2-Sapın konveksliği ne kadar olmalı (açı-belirli bir perdeden yükseklik?)
    3-Saddle yüksekliklerini neye göre ayarlamalıyım?
    4-Belirli bir süre sonra köprünün yükselmesini nasıl giderebilirim, tel değiştirene kadar gidermemeli miyim yoksa?(teller sertleştiğinden dolayı köprünün kalkması hadisesi)
    5-Köprü yaylarının bağlandığı noktadan mesefesi ne kadar olmalı?
    6- Siz gitarlarınızda 0.10 tel kullanırken köprüye kaç yay, yayları nasıl bağlıyorsunuz?
    7- Entonasyon ayarını en son yaparken, teller gergin mi olmalı yoksa gevşek mi? Entonasyon ayarlarına pek bulaşamıyorum genelde, elimdeki tuner yeterli hassasiyet sahip değil ama yine de merak ettiğim bir konu.
    (Başka soru gelirse aklıma ekleyeceğim)
    Luthiere vermeyi biliyorum, 1.5 ay içinde vermeseler sorun etmem tabiki, 1.5 ay süre uzun bir süre bana göre :)
     
  2. Bu arada gitarınızı belirtirseniz daha kolay...Fender Strat ise bir hayli detay bilgi verebilirim.....Hepsinde mantık aynı fakat gerekli aleter farklı....Örneğin vintage heel adjustment olanda yıldız tornavida ,usa standardda alyan gerekli...
     
  3. İlk olarak sentil çakısına ihtiyacın var... Gavurcası feeler gauge... İkinci olarak da, milimetrelerin işaretli olduğu küçük bir cetvel... Bunların dışında sende hangileri var bilmiyorum fakar bir adet capo, bir adet de dijital akord aleti (tercihen kromatik)...
     
  4. KoNt87

    KoNt87

    866
    147
    705
    Amerikan standard strat ile suhr modern custom var, suhr floating bridge diye geçiyor, sabit köprünün, alt kısmının biraz boşaltılmış hali.
    Elimde ölçüm yapacağım bir alet yok, edinmeyi düşünüyorum. Cetvel yerine kumpas kullanılabilir mi? Hangisi daha kolay olur?
     
  5. 1.5 ay? 3-4 güne veriyorlar bütün ayarları yapıp en baba full tesfiye 1 hafta hadi. Bunlarda max süredir ha. Luthier siz kime gittiniz de gitarı 1.5 ay sonra vereceğim dedi :D
     
  6. Kumpasa çok da gerek yok... Bahsettiğim gibi ufak bir çetvel iş görüyor... Öte yandan sentil çakısı çok işe yarıyor...
     
  7. 1-Ayarları kendi başıma optimum seviyede yapmak için hangi ekipmanlara ihtiyacım var?
    -Hassas 0'dan başlayan metal cetvel yeterli
    2-Sapın konveksliği ne kadar olmalı (açı-belirli bir perdeden yükseklik?)
    17. perde de 2mm civarı olmalı. 1. ve 17. perde basılıyken 7. perde de 0,3 mm olmalı.
    3-Saddle yüksekliklerini neye göre ayarlamalıyım?
    -9,5"de biraz daha köprü gibi. Bunun için özel aletler mevcut fakat gerek yok. Her teli ölç 2mm'i yakalayabildiğin kadar. Yüksek yarıçaplarda, olabildiği kadar düz olur genelde.
    4-Belirli bir süre sonra köprünün yükselmesini nasıl giderebilirim, tel değiştirene kadar gidermemeli miyim yoksa?(teller sertleştiğinden dolayı köprünün kalkması hadisesi)
    -Teller sertleşince köprü kalkar diye birşey yok. Tel gerilimi telin kalınlığı ile ilgilidir. Daha kalınına geçerse köprü havalanır, arkadan vidalarını sıkarsın, sorun çözülür.
    5-Köprü yaylarının bağlandığı noktadan mesefesi ne kadar olmalı?
    -Yok artık.
    6- Siz gitarlarınızda 0.10 tel kullanırken köprüye kaç yay, yayları nasıl bağlıyorsunuz?
    -3 veya 5 kişisel tercih. 3 iyidir. 5'de vibrato hassasiyeti neredeyse yok olur. Yani sabit köprü gibi bir şey olur.
    7- Entonasyon ayarını en son yaparken, teller gergin mi olmalı yoksa gevşek mi? Entonasyon ayarlarına pek bulaşamıyorum genelde, elimdeki tuner yeterli hassasiyet sahip değil ama yine de merak ettiğim bir konu.
    -Entonasyon en son yapılır. Teller gergin ya da gevşek değil, ideal akort durumunda köprü de gitara paralelken yapılır.
     
    Son düzenleme: 24 Ekim 2014
    KoNt87, aumit ve Burocknroll bunu beğendi.
  8. Hocam amacım kesinlikle tartışma başlatmak değil, herkes kendi gitarının ayarını bildiği gibi yapar fakat yazdıklarınız yanlış... Sapın konveksliği tel yüksekliği ile ayarlanmaz... Hatta bu yapılan en büyük yanlıştır... Önce sapın konveksliği tel yüksekliğinden bağımsız olarak, truss rod'dan ayarlanır sonra tel yüksekliği köprüden ayarlanır...

    1) Sapın konveksliğini ayarlamak için 1.perdeya capo konur... Son perdeye basılır... 8. perde demiri ve 6.tel arasındaki mesafe ölçülür (sentil çakısı ile). Bu mesafe yaklaşık olarak;
    7.25" çap için, 0.3 mm; 9.5" çap için 0.25 mm, to 12" çap için de 0.2 mm hedeflenir. Bu mesafe elde edilene kadar truss rod'dan ayarlama yapılır. Truss rod'a abanmamak gerekir. Her denemede 1/8 turdan daha fazla çeviememek iyidir.

    2) Tel yüksekliği ayarlanır. Bunun için 17. perdede yaklaşık 2mm hederflenir. Bu ayarlama kesinlikle truss rod'dan değil, köprüden yapılır

    3) Entonasyon ayarı yapılır.

    4) Çalım stiline göre (kalın pena, sert çalım vb.) tel yüksekliği tekrar ayarlanır (tel cızırdaması-tel yüksekliği arasındaki denge kişiden kişiye değişeceği için. Teller cızırdıyorsa teller biraz daha yükseltilir).

    5) Entonasyon kontrol edilir.

    6) Herşey doğru yapıldıysa gitar jilet gibi olmuştur.

    Bu yazdıklarım diğer arkadaşları bilgilendirmek için genel adımlar. Herkes bunun üzerine kendi ufak tefek dokunuşlarını koyabilir.
     
    KoNt87, Burocknroll ve dthakankoca bunu beğendi.
  9. Bütün bunları hangi cümleme karşılık anlarttığınız üzerine hiçbir fikrim yok. Ben hiçbir cümlemde sapın konveksliği tel yüksekliği ile ayarlanır demedim. Ayrıca bütün bunların çok daha ayrıntılısını eski mesajlarıma yaklaşık 50 milyon kere tekrarladım. Sırf bana gelen özel mesajlardan bir ansiklopedi çıkar diye düşünüyorum.
     
  10.  
  11. Ben burada
    Sizin burada söylediğinizle benim alıntımı yaptığınız şey arasında ne fark var peki? Ben buradaki yüksekliği ayarlamak için köprüden ayar yapılır yazmış mıyım?
     
  12. Ayrıca başka bir şey daha sorayım, 1. ve 17. perdeye basılıyken nasıl köprüden tel yüksekliği ayarlanır gibi bir şeyi kastettiğimi düşünmüş olabilirsiniz? Matematiksel olarak sabit 2 nokta arasındaki eğimin başka bir noktaya olan uzaklığı ancak o çizginin eğimine yani truss rod'a nasıl şekil verdiğinize bağlıdır. Tel yüksekliğinden bağımsızdır.

    Bana bir şeyler konusunda ders vermeye çalışmadan önce dediklerimi doğru anlarsanız ve ithamlarınıza dikkat ederseniz sevinirim. Böylece üstte belirttiğiniz gibi boşuna tartışmalar çıkmamış olur.
     
  13. Yazdıklaınız siz okuduğunuz zaman doğru geliyor olabilir çünkü siz nasıl yapılacağını biliyorsunuz... Öte yandan, bu işin nasıl yapılacağını bilmeyen biri yazdıklarınızı okuduğu zaman yapacağı şeyler (çünkü öyle yazmışsınız)

    - İlk iş 17.perdedeki tel yüksekliğne bakacak. Sonra 1. ve 17. perde basılıyken 7. perdedeki tel yüksekliğine. Tel yüksekliği yanlış diyelim (köprü çok yüksek veya alçak). Bunları her tekrarladığında, kazara sapın konveksliğini doğru ayarladığı bir noktaya gelse bile 17. perdede yanlış ölçüm yapacak ve sürekli truss rod'u çevirip çevirip duracak ve bir türlü ayar yapamayacak.

    Düzeltmemein amacı buydu... Bu mesajları bilmeyen insanlar okuyacak. Zaten bu mesajların amacı ahkam kesmek değil, bilmeyen insanlara yardımcı olmak. Yanlışa yanlış demek ve doğrusunu yazmak da ders vermek değildir.
     
  14. Dediğinizi anladım ama ilk mesajı siz dikkatli okumamışsınız. Arkadaş ayarlardan anladığını, uzun süredir bu işi yaptığını belirtmiş, yani burada sıfırdan başlayan birine cevap vermiyoruz.

    Tamam da orada ayrıntı vermedim arayı siz doldurmuşsunuz ama dediğim de bir yanlış yok. Her zaman önce hafif bir köprü ayarıyla tel yüksekliğine bakmak daha doğrudur, çünkü pratiktir. Bütün tellerde az çok 1,9-2mm'i görüyorsa ve cızırtı yoksa tamamdır. Sap ayarı doğru mu diye "ilk olarak" sap eğimine bakmak zor ve ekipman gerektirir. 0,3mm nasıl ölçecek bu arkadaş? Bu kadar düşük bir uzaklığı ölçmek her zaman daha çok hataya sebep verir. Ayrıca eğim gitardan gitara gitarın fret-üst eşik-yarıçap-perde sayısı sebebiyle farklılık gösterir. Her gitarın ideal sap açısı kendine özeldir. 0,1-0,4mm arasında değişebilir.

    Öncelikle tel yüksekliğine bakmaya şöyle önemli bir örnek vereyim: Gitar 17. perdede e-E 1,9-2,1 mm'i yakalamış, hiçbir cızırtı yok, biraz eski yıpranmış bir gitar. Eğime bakıyorsun, yarıçapı 0,43mm görünüyor. Oyyy bozuk bu, normalde 0,25mm olmalıydı diye düşünerek ayarıyla oynarsan, o gitar ayvayı yer. İlk perdeler daha ilk ayarda cızırdar. Bu gitarda ideali yakalamaya trus-rod'dan değil üst eşikten ve fretlerden başlanmalıdır. Yani sap ayarları göründüğü kadar kesin değildir. İlk sap eğimine baktım, ona göre ayarladım, ohh tamam diye birşey yok malesef. Gitar ayarları birbirine bağımlı ilerler.
     
  15. Artık ben yanlış yazdıklarınızı düzeltmeyeceğim, bildiğiniz gibi yapın/yazın...
     
  16. Benim yanlış yazdığım bir şey yok. Düzelteceğiniz bir şey de yok.
     
  17. Bir yardım/danışma sorusu nasıl bir çekişmeye dönüşür: İşte böyle:)
     
  18. KoNt87

    KoNt87

    866
    147
    705
    Herkese teşekkür ederim. Kenan Turgutun işlerini ankarada tek geçiyorlar, gitarlarımı da başkasına bırakmak içime sinmiyor (bakım yapılırken arkadaşlarımın gitarları çizildi, 4-5 yıldır alışkanlık, 1-2 defadan sonra vermedim hiç kimseye) Kenan Bey sürekli yoğun, 3 hafta içinde anlaştığımız perde değişimi şu anda 7. haftasında, ikinci gitarım olduğundan çok sorun etmedim, tek gitarım olduğu dönemlerde 1-1.5 ay gitarsız kalmayı taktir edersinizki göze alamadım :)

    Bu soruları sormamın amacı tekrarlıyorum, daha düşük action a geçmek istemem, çalımda sorun yaşamıyorum ama daha düşük actionla acaba bileğimi zorlamadan çalabilirmiyim diye denemek istiyorum. Action ı çok düşük yaptığımda genelde bendler elimi yoruyor. Suhr'un fabrika ayarları inanılmaz rahattı, 2 kere tel değiştirdim aynı rahatlık yok artık, suhr forumlarında master builder gitarlara yaptıkları ayarların ölçülerini yazmış, 1-2 ünlünün gitarlarının ayarlarını da eklemişler, merak ettim, ekipmanları temin edersem kendim girişeceğim.

    Stratımda yayları sonuna kadar gerdiğim için "yayların mesafesini" sordum, fabrika ayarlarında göz kararıda olsa belirli bir mesafe sıkılıyor ve benim sonuna kadar o yayları sıkmam uzun vadede iyi birşey değil zannımca, 3 yaydan 4 e çıkardım bu sorunu çözmek için, gitarım tamirattan gelince bakacağım Kenan Bey halletmiştir eminim, yine de kenarda dursun diye sordum :)
     
  19. KoNt87

    KoNt87

    866
    147
    705
    Arkadaşların kötü niyeti yoktur eminim, adjustment olayına yok yabancı olmadığım için dedikleri şeyleri az çok anladım, ikisinin dedikleri de teoride doğru geldi ama en ucuz yöntem hangisiyse onla başlamayı düşünüyorum. Beceremezsem çok masraf etmeyim :)
     
  20. Suhr ise ve fretleri halen problemsizse hiçbir erime yoksa, bir ayar yapmadan önce sap ayarına bakabilirsiniz. Anladığım kadarıyla zaten diğer şeyleri az çok denemişsiniz. Pratik olarak 1-17. perdelere basıp 7.perde demirini elinizle (ölçmekten bahsetmiyorum) sanki tuşa basıyormuş gibi kontrol edin. Orada neredeyse hiç diyebileceğim miktarda bir yükselti farkı olmalı. 1mm altını genellikle bi rçok alet zar zor saptar, göz filan da seçemez, o sebeple bu durumlarda pratik bilgiye ve deneyime güvenmek gerekir. Yani 50 tane gitar ayarladıktan sonra elinizle dokunduğunuz an sap ayarı ne durumda anlayabilirsiniz. (Bu eğim farkını anlamak için üretilmiş kendiliğinden kalınlığı belli ölçü cetvelleri var fakat hep masraf.)

    Eğer burada boşluk yok deneyecek kadar az ise yükseklik ayarı yapın. 2mm'i(hatta altına da inebilirsiniz zor da olsa) bulduktan sonra. Önce 12-15. perdeler kontrol edin. Cızlama yoksa, bendler rahatsa, ilk perdelere bakın, ilk perdeler hafif cızlama var ise trus rod demiri saat-yönünün tersine çevirerek az miktarda rahatlatın (yani eğimi arttırın), bunu çok düşük açılarla yapmanız ve adım adım uygulamanız gerek fakat bu da son perdelerin yüksekliğini arttıracaktır. Eğer sizin için kabul edilebilir durumdaysa bırakın. Değilse, tekrardan telleri az miktarda aşağı indirin ve 17. perdeyi kontrol edin. Profesyonellik seviyesi arttığında bu adımlar bir kerede geçiliyor. Önce sap düzleştirilir, örneğin 17. perde 1,7mm yapılır. Sonra ilk perdeye göre hassas ayar çekilir ve son perdeler kendiliğinden 1,8-1,9 mm'e yükselir ve kendini bulur.

    Altın kural, düz sap her zaman ilk perdeler cızlar, çok rahatlamış eğimli sapta son perdeler cızırdar ve teller yükselir. (Minimum yükseklikte.) Fakat genel olarak 7-12 kalın tellerde illa ki iyi kötü cızlama olacaktır. Ona çok takılmayın.
     
    KoNt87 bunu beğendi.

Bu Sayfayı Paylaş