Stereo / Mono , gülmeyin ama nedir bu olay?

'Müzik Teknolojileri & Kayıt Forumu' forumunda roni tarafından 16 Mart 2004 tarihinde açılan konu

  1. arkadaslar belki basit bir konu gibi gelecek ama degil. sterio, mono temelinde anliyamadigim seyler var.mesela kayitlari mono mu yapmamiz gerekiyor eger iki microfon birden kullanmiyacaksak. sonra mixerden ses kartina yapacagimiz baglanti mono mu olmali sterio mu cözemedim. yaptigimi söyliyeyim:

    microfonu mixere mono bir kanaldan bagladim ve mixerin sterio olan main outundan ses kartimin line girisine bagladim ve kayitlarimi bu sekilde yapiyorum. ama mic'i bagladigim kanalin pan i devre disi oluyor.(ses kartina iletildiginde tabi). bu arada ses kartim live plat. yani bu konuda biraz bilgiye ve yardima ihtiyacim var.

    aslinda genel ögrenmek istedigim sterio kayiti ne zaman yapmamiz gerektigi ve sterio kayit yaparken yazlimdan kanali sterio mono kayait yaptigimizda mono mu yapmamiz gerektigi. yani baglantilar nasil olmali.

    tesekkürler
     
  2. Başlangıç olarak stereo diye yazılır.

    1. Stereo kayıt harddiskte daha fazla kayıt yapar. Playback esnasında makinanın performansından daha büyük bir dilim yer. Dolayısı ile çıkışı mono olan bir mikrofonu stereo kaydetmek genel olarak mantıklı değildir.
    2. Mixerinizin main out'unu line-in'ine bağlıyorsanız ve mikrofonda panlanmamış bir şekilde mono bir input a bağlı ise line-ine stereo bir sinyal gelecektir. Ama bu stereo sinyalin sağı solu aynı olduğundan ikisinide kaydetmek yukarıdaki sebeplerden mantıklı değildir. Kullandığınız softwareden line-in in sadece sağ yada sol kanalını kaydetmesini istiyebilirsiniz. Böylece mono olan mikrofonu mono olarak kaydetmiş olursunuz
     
  3. merhaba cevabin icin tesekkürler ama 2. sikta bahsini ettiginin daha mantikli bir yolu yokmu.yani mesela mixere girdigim mono girisin gene bir mono cikisi var arkasinda . burdan da sesi line in e iletebilirim ama bazen genel cikistan almamda gerekebilir.birde mixerin kanal cikisini kullandigimda söz konusu kanalin hicbir balance ayarini degistiremem mixerde.bu karmasayi nasil cözebilirim .olmasi gereken nedir?
     
  4. Roni,

    Olay şu:

    Mono demek bir kanal ses demek.

    Stereo, iki adet mono birbirine eşlenmiş demek. Yani olay aslında iki tane mono ses. Zamanında ilk mono ile başlamışlar, sonra demişler ki "yahu bu seste bir boyut eksikliği var, ne yapsak ne etsek de şu müziğe bir boyut katsak?" ve müziği iki ayrı kanaldan çok hafif farklarla birbirine vererek müziğe daha farklı bir boyut geldiğini keşfetmişler. Dolayısı ile mesela bir kanala sesin kendisini, diğer kanala da yankılanmasını verdiğin zaman bu iki kanalı aynı anda okutmaya başladığında ses sanki gerçekten bir mekânda yankılanıyormuş hissi verir. Burada kullanacağın reverbin veya ekonun (delay'ın) tarzı da bu yapay mekân duygusunun şeklini belirler. Bütün olay insan beynini aldatmaya yönelik yani, bu iki kanalın verebildiği boyut hissini kullanarak sesi sanki dağda bayırda uçurumun kenarında veya göl kıyısında veya karanlık bir dehlizde mahzende veya yüksek tavanlı bir holde çıkıyormuş imajı verebilirsin. Bu görsel bir imaj değil duysal bir imaj.

    Eğer sesini kaydettiğin cihaz veya ses kaynağı özellikle stereo efektli çıkış vermiyorsa mono kaydet, zira aynı sinyali iki kere kaydetmenin stereo açısından bir anlamı yok. Özellikle bas enstrumanları stereo kaydetmenin bir mantığı yok zira frekans düştükçe sesin dalgaboyu artar ve bas seslerin doğrusallığı kaybolur, baslar bütün mekânı doldurur. Oysa frekans yükseldikçe sesin yayılmasındaki doğrusallık artar, stereo'nun vereceği boyutları algılamak kolaylaşır.

    Özetle söylemek gerekirse sesleri stereo kaydetmekteki amaç, iki kanal arasındaki faz farkını kullanarak bir stereo etki yakalamaktır. Ya bu etkiyi sesi yakalama anında yaparsın, yani sesi iki kanaldan (stereo) alırsın, ya da önce mono kaydedersin sonra o tek kanal sesi iki ayrı modüle girip o modüllerin ayarlarını birbirlerinden farklılaştırarak bir sesten iki farklı ses elde edersin, mikslerken de bunları aynı kanala değil ayrı kanallara verirsin ki karşılıklı çalarken havada bir itme-çekme yaparlar, boyut hissi yaratırlar. eğer her ikisini de aynı kanala verirsen faz farkı yaratacağın için kulağa rahatsız edici gelen inişli çıkışlı girdap gibi dönen bir ses elde edersin. Bu faz efektini bilinçli kullanırsan oldukça enteresan şeyler elde edebilirsin ama bilinçsiz kullanıldığında müziğin içine eder. bilinçsiz kullanılan herhangi birşeyin yapacağı gibi.

    Olaya böyle bakarsan parçaları daha rahat bir araya getirebilirsin kafanda.
     
  5. 2. şıkkın nesi zor anlıyamadım. Mixerini olduğu gibi kullanıyosun, ister mono ister stereo kullanabiliyosun, hiçbir kabloyu söküp takmıyorsun, nesi zor anlamadım?
     
  6. Pek sıralı olmasa da aklımdakileri açıklayayım:

    Mono girişli kayıt yaparsan (tek kablo veya tek mikrofon ile) ve bu sesi stereo çıkışla amfiye veya kayıt cihazına gönderirsen yine de mono ses alırsın. Ayrıca iki kanal gönderiyorum diye stereo duyumu olmaz.

    Stereo kayıt yapmanın gereği / amacı şudur: Sağ ve soldan ayrı ayrı zamanlarda gelen iki ses olursa; sağ ve solda birkaç enstrüman çalıyorsa ve bunlar aynı anda çalmak zorundaysa stereo kayıt ile kanal sayısından kurtarabilirsin. Bazı sesleri aynı enstrümanla iki defa çalarak harika hacim verilir. Vokallerde çok yapılır. O zaman stereo ses elde edersin. Bunu iki mono kayıt alarak ta yapabilirsin. Bir anda stereo kanal ile kayıt yapman gerektiği anlar genelde mesela bir klavyede combine ses varsa ve sağlı sollu, ekolu vb. sesler geliyorsa, bu etkiyi stereo sağlıyordur. eğer stereo kayıdı dinlerken sağ ve sol panları ortayagetirirsen yine mono ses elde edersin ama volumu artar sadece.

    Temelde Mahcem'in de anlattığı gibi bir enstrüman bir defa kaydedilip üstüste konuduğunda stereo etkisi olmaz. Aralarında zaman farkı olmalı ki ses hacim kazansın ve az veya çok sağa ve sola panlansın. O zaman sesler ayrışır ve beynimiz bunu stereo olarak algılar.
     
  7. tesekkürler arkadaslar sorularima cevap bulabildim.aslında bunlar zaten yaptıgım seyler.merak ettigim sadece mono kayıtı gene mono mu kaydetmemiz gerektigi idi biraz dallandırdım anlamsızca.

    bide bilgilerimi güncellemek istedim.
     
  8. sevgili atalay
    "Bazı sesleri aynı enstrümanla iki defa çalarak harika hacim verilir. "
    derken ne kastettiğimi anladığımı sanıyorum ama belki bilmediğim birşey olabilir.Tekrar bu kısmı açıklarsan sevinirim :D
     
  9. Hmmm ben bu lafları bi yerden hatırlıyorum. :)
     
  10. Çok özür dilerim jeton paraşütle düşüyor da bende. :?
    "kastettiğimi anladığımı sanıyorum" yazarken "n" harfi yerine yanlışlıkla "m" yazmışım.Kusura bakma.Çok özür :roll:
     

Bu Sayfayı Paylaş