Akort sistemi değişmişliğim yoktur. Drop D bile metal ritimleri için büyük kolaylıkmış, bir de bunu denemediyseniz "GAD" kısmıyla deneyin derim. Akustik enstrümandaki duyumu çok daha coşkulu ama elektro gitarda da çok güzel duyuluyor.
Gitar klavyesini ezberlemeden pattern/kalıplar üzerinden gözü kapalı çalmalar konusunda çeşitli yaklaşımları foruma not etmiştim. Benzer kalıplar yine var. Tüm bu patternlerin oluşma sebebi zaten tam dörtlü aralık imiş. DADGAD'da bu olay tam simetrik B telinde kayma olmadan her şey yerli yerine oturuyor.
Akorlar da inanılmaz sadeleşiyor. Neden bu sistemin standart sistem yerine kullanılmadığı ya da daha doğrusu folk müzikte sınırlı kaldığı konusundaki görüşleri anlıyorum. Boş tellerde D ağırlıkta olduğundan işler karışabilir ama belli bir müzik türüne vurgu yapmak zorunda değiliz.
G ve A teli, tam ses aralık işin esas rengini veren kısmı, bu aralık bağlamada da var mesela. Bağlamanın kendine has sesi haricinde ses aralıkları da beni çok etkilemişti, şimdi benzer hisleri gitarla da yaşayabiliyorum.
Tabii tüm bunlar repertuvar odaklı bir yaklaşım için değil, başlıkta parantez içine yazdığım gibi jam aktivitesi için en zahmetsiz yol diyebilirim çünkü her şey çok daha kolay, akorlar tek parmak basılabiliyor, tek parmak kaydırmakla temel akorlar değişiyor. D ağırlık istemezseniz kapoyla kaydırabilirsiniz, tabii fazladan D telleri aynı sesleri tekrar ettirecek ama bu standart sistemde her tür çalınsın diyerek vazgeçilen pratikliğe kıyasla hiç önemli değil. Derin müzik meselesine hiç girmiyorum, resmen ruhani bir tarafı var bu işin...
İnternette çok fazla derli toplu bilgi bulamadığım için kendi kendime kategorize etmeye çalıştım. Hatalar olabilir. Tekrar ettikçe yeni kalıplar ortaya çıkabilir. Şimdilik birkaç günlük çalışmayı not edeyim.
musmath com sitesinden ekran görüntüsü üzerine notlar aldım. Sarı ile çizilmiş kutular, iki ana kalıba işaret ediyor. Bu iki ana kalıp birbirini takip ediyor. Bir o ve bir diğeri şeklinde. Kök notası kalın A telinde olan ilk kalıp, kök notası kalın D telinde olan ikinci kalıp. Bunlar daha sonra diğer gamlara kaydırırken önemli, gördüğünüz gibi ezberlemesi de çok kolay her şey yerli yerinde...
Kalıpların içine ince mavi çizgilerle çizdiğim kalıplar çoğaltılabilir, bu genel kalıpları önce ezberleyip sonra kalıplara hapsolmamak için bir nevi unutmak gerekiyor, klavyede kaybolmamak için nerde olduğumuzu bilip bu kalıplar arasında daha ufak küçük kalıplar yaratılabilir.
Mavi renkli yazı ile not aldığım konuların devamı şöyle. DADGAD sisteminin en önemli sorunu sıralı notalı inişte atlama ve eksikler olması. Bu drop D'de de var. Teli D'ye indirdiğimiz için bir nota kayboluyor. Yukardaki şekle bakarsanız görebilirsiniz. Tam dörtlü aralık tam beşli oluyor ve D'den A'ya geçmiş oluyoruz. Normalde çalarken o notayı kullanmak da çok gerekli değil ama bunu bilerek çalmak iyi olur.
Daha önemlisi G telinde her kalıpta iniş ve çıkışta A telindeki notaları çalıyoruz, bunu engellemek için G telinde kalıpta nota sırasıyla inerken sadece en baştaki notaya basmak ama normal çalımda bu yine çok etkilemiyor, yeter ki eskisi gibi bu telleri G B gibi inişli çıkışlı kullanmayın. Onun yerine atlayarak kullanılabilir ya da ikili kombinasyonlarda kullanılabilir.
Zaten sistemin en iyi tarafı bu ikili telli kombinasyonların tamamen simetrik ve birbirini tekrar eden şekilde klavye üzerinde yer alması. Onu da şurada gösterdim:
Kırmızı ve yeşil kutular bu kalıpları işaret ediyor. Her zaman birbirini takip ediyor. Aşağı yukarı, yukarı aşağı kayma olmadan bu şekilde tüm kalıp birbirini tekrar ediyor. Yukarda sarı ile işaretlediğim ilk kalıp içindeki tekrar eden desenler yarım seslerin oluşturduğu desenlerle ilgili. Bu yarım sesler ya hep birbirinin yanında ya da atlayarak ilerliyor. Biraz dikkat edince zaten bu desenleri görmemeniz imkansız.
DADGAD'daki olay tüm bunların tam simetrik olması, hiçbir kayma olmaması. Klavyede kaybolmanız imkansız. Tabii kalın D sesindeki tam beşli terslik bu kalıbı biraz bozuyor diyebiliriz. Yine yarım sesler arası atlamalı ama diğerlerine göre ters çünkü A D olması gerekeirken D A, tabii teller A D olarak dizilmeye başlasaydı aşağı doğru tam dörtlü aralık da bozulacaktı. Yani bunu bile bile böyle yaptıkları bariz.
İyi yönü ile bakarsak ters atlamanın yaşandığı Kalın D teli 7. perde tonlar arası kayarken yönünüzü bulmak için kullanılabilir.
İkili telli kombinasyonlar bu şekilde olmak zorunda değil ve değişebilir ama bu şekilde çalmak çok pratik ve hem yatay hem de dikey kaydırmada çok büyük kolaylık sağlıyor.
Sweep sesleri de değişti ve muhtemelen nizami değil ama akor sesleri+1 ses ve ince üçlü teldeki kombinasyonlara bakınca farklı olduğunu görebiliyorum. Çok fazla kullanmadığım için nizami olup olmamasını çok önemsemedim ama geliştirmek mümkün.
Gel gelelim akorlar meselesine. Onları da aşağıdaki tabloda toparlamaya çalıştım. Basitten karmaşığa doğru kategorize etmeye çalıştım:
Tam bitti diyemem, gözümden kaçanlar olabilir. Temel akorları göstermeye çalıştım. Mesela açık telde Em vuramıyorsunuz artık, bunun eksikliğini hisser misiniz bilemiyorum ama tüm sesler harika. Üçlü tel gruplarında akorların birbirlerine bağlanmaları çok kolay.
Tabloda inceden kalına tel tekrarlarının da işaretlendiğini görebilirsiniz. Dördüncü sıradaki tekrarları artık topluca işaretledim. Zaten konsept anlaşılıyor. Sonraki sıradakiler biraz daha kaotik ve D teli başlangıcı ile ilgili.
Üçüncü sıradaki kalıplar zaten standart sistemle aynı ama farklı olan tellerle hep birlikte düşününce tümü basit şekilde basılabilir akorlara ve hepsinin birbirine çok yakın olduğu hale geçiyor. Pozisyona göre kolay çalınabilir olan listeyi tam çıkaramadım. Mesela D minör en altta son eklediğim kalıp ilk pozisyonda en kolay çalınabilir D minör... Mevzu böyle uzayıp gider.
DADGAD ile bir ilginiz varsa katkılarınıza açığım. Tüm bu olaya çok daha kolay ve keyifli doğaçlama müzik yapabilmek için girdim. Standart sistemle de elbette yapılıyor ama belli kalıplara (ki sadece kolay çalınabilir olanlar) hapis kalınıyor, geliştirmek için de çok fazla çaba gerekiyor. Az ezber az çaba ama çok alan sunan böyle bir imkan varmış. Tabii tüm kalıpları sıfırlamak yine büyük çaba gerektiriyor ama bence değer.
Gitar klavyesini ezberlemeden pattern/kalıplar üzerinden gözü kapalı çalmalar konusunda çeşitli yaklaşımları foruma not etmiştim. Benzer kalıplar yine var. Tüm bu patternlerin oluşma sebebi zaten tam dörtlü aralık imiş. DADGAD'da bu olay tam simetrik B telinde kayma olmadan her şey yerli yerine oturuyor.
Akorlar da inanılmaz sadeleşiyor. Neden bu sistemin standart sistem yerine kullanılmadığı ya da daha doğrusu folk müzikte sınırlı kaldığı konusundaki görüşleri anlıyorum. Boş tellerde D ağırlıkta olduğundan işler karışabilir ama belli bir müzik türüne vurgu yapmak zorunda değiliz.
G ve A teli, tam ses aralık işin esas rengini veren kısmı, bu aralık bağlamada da var mesela. Bağlamanın kendine has sesi haricinde ses aralıkları da beni çok etkilemişti, şimdi benzer hisleri gitarla da yaşayabiliyorum.
Tabii tüm bunlar repertuvar odaklı bir yaklaşım için değil, başlıkta parantez içine yazdığım gibi jam aktivitesi için en zahmetsiz yol diyebilirim çünkü her şey çok daha kolay, akorlar tek parmak basılabiliyor, tek parmak kaydırmakla temel akorlar değişiyor. D ağırlık istemezseniz kapoyla kaydırabilirsiniz, tabii fazladan D telleri aynı sesleri tekrar ettirecek ama bu standart sistemde her tür çalınsın diyerek vazgeçilen pratikliğe kıyasla hiç önemli değil. Derin müzik meselesine hiç girmiyorum, resmen ruhani bir tarafı var bu işin...
İnternette çok fazla derli toplu bilgi bulamadığım için kendi kendime kategorize etmeye çalıştım. Hatalar olabilir. Tekrar ettikçe yeni kalıplar ortaya çıkabilir. Şimdilik birkaç günlük çalışmayı not edeyim.
musmath com sitesinden ekran görüntüsü üzerine notlar aldım. Sarı ile çizilmiş kutular, iki ana kalıba işaret ediyor. Bu iki ana kalıp birbirini takip ediyor. Bir o ve bir diğeri şeklinde. Kök notası kalın A telinde olan ilk kalıp, kök notası kalın D telinde olan ikinci kalıp. Bunlar daha sonra diğer gamlara kaydırırken önemli, gördüğünüz gibi ezberlemesi de çok kolay her şey yerli yerinde...
Kalıpların içine ince mavi çizgilerle çizdiğim kalıplar çoğaltılabilir, bu genel kalıpları önce ezberleyip sonra kalıplara hapsolmamak için bir nevi unutmak gerekiyor, klavyede kaybolmamak için nerde olduğumuzu bilip bu kalıplar arasında daha ufak küçük kalıplar yaratılabilir.
Mavi renkli yazı ile not aldığım konuların devamı şöyle. DADGAD sisteminin en önemli sorunu sıralı notalı inişte atlama ve eksikler olması. Bu drop D'de de var. Teli D'ye indirdiğimiz için bir nota kayboluyor. Yukardaki şekle bakarsanız görebilirsiniz. Tam dörtlü aralık tam beşli oluyor ve D'den A'ya geçmiş oluyoruz. Normalde çalarken o notayı kullanmak da çok gerekli değil ama bunu bilerek çalmak iyi olur.
Daha önemlisi G telinde her kalıpta iniş ve çıkışta A telindeki notaları çalıyoruz, bunu engellemek için G telinde kalıpta nota sırasıyla inerken sadece en baştaki notaya basmak ama normal çalımda bu yine çok etkilemiyor, yeter ki eskisi gibi bu telleri G B gibi inişli çıkışlı kullanmayın. Onun yerine atlayarak kullanılabilir ya da ikili kombinasyonlarda kullanılabilir.
Zaten sistemin en iyi tarafı bu ikili telli kombinasyonların tamamen simetrik ve birbirini tekrar eden şekilde klavye üzerinde yer alması. Onu da şurada gösterdim:
Kırmızı ve yeşil kutular bu kalıpları işaret ediyor. Her zaman birbirini takip ediyor. Aşağı yukarı, yukarı aşağı kayma olmadan bu şekilde tüm kalıp birbirini tekrar ediyor. Yukarda sarı ile işaretlediğim ilk kalıp içindeki tekrar eden desenler yarım seslerin oluşturduğu desenlerle ilgili. Bu yarım sesler ya hep birbirinin yanında ya da atlayarak ilerliyor. Biraz dikkat edince zaten bu desenleri görmemeniz imkansız.
DADGAD'daki olay tüm bunların tam simetrik olması, hiçbir kayma olmaması. Klavyede kaybolmanız imkansız. Tabii kalın D sesindeki tam beşli terslik bu kalıbı biraz bozuyor diyebiliriz. Yine yarım sesler arası atlamalı ama diğerlerine göre ters çünkü A D olması gerekeirken D A, tabii teller A D olarak dizilmeye başlasaydı aşağı doğru tam dörtlü aralık da bozulacaktı. Yani bunu bile bile böyle yaptıkları bariz.
İyi yönü ile bakarsak ters atlamanın yaşandığı Kalın D teli 7. perde tonlar arası kayarken yönünüzü bulmak için kullanılabilir.
İkili telli kombinasyonlar bu şekilde olmak zorunda değil ve değişebilir ama bu şekilde çalmak çok pratik ve hem yatay hem de dikey kaydırmada çok büyük kolaylık sağlıyor.
Sweep sesleri de değişti ve muhtemelen nizami değil ama akor sesleri+1 ses ve ince üçlü teldeki kombinasyonlara bakınca farklı olduğunu görebiliyorum. Çok fazla kullanmadığım için nizami olup olmamasını çok önemsemedim ama geliştirmek mümkün.
Gel gelelim akorlar meselesine. Onları da aşağıdaki tabloda toparlamaya çalıştım. Basitten karmaşığa doğru kategorize etmeye çalıştım:
Tam bitti diyemem, gözümden kaçanlar olabilir. Temel akorları göstermeye çalıştım. Mesela açık telde Em vuramıyorsunuz artık, bunun eksikliğini hisser misiniz bilemiyorum ama tüm sesler harika. Üçlü tel gruplarında akorların birbirlerine bağlanmaları çok kolay.
Tabloda inceden kalına tel tekrarlarının da işaretlendiğini görebilirsiniz. Dördüncü sıradaki tekrarları artık topluca işaretledim. Zaten konsept anlaşılıyor. Sonraki sıradakiler biraz daha kaotik ve D teli başlangıcı ile ilgili.
Üçüncü sıradaki kalıplar zaten standart sistemle aynı ama farklı olan tellerle hep birlikte düşününce tümü basit şekilde basılabilir akorlara ve hepsinin birbirine çok yakın olduğu hale geçiyor. Pozisyona göre kolay çalınabilir olan listeyi tam çıkaramadım. Mesela D minör en altta son eklediğim kalıp ilk pozisyonda en kolay çalınabilir D minör... Mevzu böyle uzayıp gider.
DADGAD ile bir ilginiz varsa katkılarınıza açığım. Tüm bu olaya çok daha kolay ve keyifli doğaçlama müzik yapabilmek için girdim. Standart sistemle de elbette yapılıyor ama belli kalıplara (ki sadece kolay çalınabilir olanlar) hapis kalınıyor, geliştirmek için de çok fazla çaba gerekiyor. Az ezber az çaba ama çok alan sunan böyle bir imkan varmış. Tabii tüm kalıpları sıfırlamak yine büyük çaba gerektiriyor ama bence değer.
