Çalım/tuşe konforunu etkileyen unsurlar

Merhabalar,

Uzun süredir gitar çalıyorum ve yaklaşık 2 yıllık aradan sonra tekrar üzerine yoğunlaşmaya karar verdim. Tam 2 yıl önce bir Sire S5 almıştım ve 1-2 ay sonrasında zaten hayatım tepetaklak gitmeye başladı 😀 şimdi anca zaman ayırabiliyorum.

Başlığı açma sebebim benim için bir gitarı seçerken en önemli etken çalım-tuşe rahatlığı ve bunun üzerine hiç genel bir başlık açılmamış olması. Başlığı açmaya iten ise arkadaşımın ibanez grx40 gitarını denerken Sire S5'e göre aşırı hızlanabilmem, akor basarken slayt yaparken bend yaparken daha rahat yapabilmem. Bunların hiçbiri tel tansiyonuna ve yüksekliğine bağlı değil bence çünkü iki gitarda da neredeyse aynı. Ayrıca fiyat farkı vesaire de olunca şaşırttı, uzun süredir de başka gitar çalmadığım için yeni fark edebildim. Yine de Sire S5'i aşırı beğenen arkadaşlarım var, bu noktada kişisel görüşe açık bir mesele olduğunu tekrar ve tekrar anlamış oldum.

Peki, günün sonunda sorularım şunlar:
1)Aynı çalım tarzını hedefleyen 2 farklı insan nasıl oluyor da aynı gitar üzerinde çalım üzerine farklı görüşlere sahipler, burada işin içine insan anatomisi vb. mi giriyor ?
2)Size göre gitarda gerçekten fark ettiren teknik özellikler nelerdir ve hangi yönde etkiliyorlar?
(Mesela Multiscale ya da scalloped bir klavye?, Klavye Radius'u?, sap kalınlık/incelik profili, fret malzemesi veya jumbo vb olması?, skala boyu?, klavye ağacı?...)
3)Genelde sol el için bahsettik, pena tutan el için de fark ettiren detaylar var mı ? (Hâlâ o akustik gitara attığım sağ kolun rahatlığını bulamıyorum 😀)

Kişisel görüşlerinizi merakla bekliyorum, iyi günler herkese.
 

Tel yükseklikleri aynı olsada klavye radius'ları, sap kalınlıkları ve sap şekilleri farklı iki gitarında. Ibanez GRX40'ta radius daha düz (9.5 yerine 12 inç) sap daha ince ve daha oval bir c şekline sahip gözüyor. Bundan dolayı daha rahat etmiş olabilirsiniz, Sire S5'in sapı ve klavyesi daha vintage strat tarzı gibi.
 
Genel olarak alışkanlıklar ve ellerin yapısı ile ilgili bir konu aslında. Mesela iki gitarın sap özelliklerini ai moduna karşılattığımızda:

ÖzellikSire Larry Carlton S5Ibanez GIO GRX40
1. Perdede Sap Kalınlığı22.9 mm19.5 mm
12. Perdede Sap Kalınlığı23.9 mm21.5 mm
Üst Eşik Genişliği (Nut Width)42 mm42 mm
Klavye Yarıçapı (Radius)9.5" (Daha yuvarlak)12" (305mmR - Daha düz)
Sap ProfiliModern C-ShapeGRX (İnce Flat / U)

Bilgiler doğruysa (bu arada bilgiler hatalıysa sonraki aratmada bunları doğru kabul edecek), standart ince kabul edilen 19mm civarında U şeklinde olan saplar her zaman bana daha konforlu.

Radius düz olması evrensel şekilde herkes için daha konforlu olmalı, yuvarlak olan radius daha çok bare basma, akor basma için konforlu, ikisini dengelemeye çalışıyorlar ama hızlı çalımda klavyenin düz olması her zaman avantaj.

Tüm bunların yanında eşik genişliği de mühim, bu iki gitarda aynıymış ama daha geniş klavyeler bence daha rahat çünkü teller birbirine yakın olduğunda vuruşlar daha kolay karışabiliyor.

Perde meselesinde daha dün çelik perde deneyince, diğerlerine göre kaymak gibi aktığını fark ettim. Perdeler normal perdelere göre bariz daha ince, bu da çalım rahatlığını çok etkiliyor.

Sağ el için yine eşik yüksekliği, tel yüksekliği ve floyd rose, tremolo kolu ve hatta manyetiklerin potansların konumları etkilidir, gövdenin sağ el için özel eğik ve konforlu olması da çalımı direkt etkiliyor.
 
Tel yükseklikleri aynı olsada klavye radius'ları, sap kalınlıkları ve sap şekilleri farklı iki gitarında. Ibanez GRX40'ta radius daha düz (9.5 yerine 12 inç) sap daha ince ve daha oval bir c şekline sahip gözüyor. Bundan dolayı daha rahat etmiş olabilirsiniz, Sire S5'in sapı ve klavyesi daha vintage strat tarzı gibi.
Hocam farkları biliyorum, hatta elime aldığımda bile direkt zaten fark edebiliyorum radius yüksek mi sap kalın mı incemi vesaire. Ben daha çok radius farkından kaynaklı rahat ettim, düz bir klavye bana daha uygun(çok uzun süreler akustik gitar kullandım belki ondan alışkanlık). Ama ince bir sap da ekstra rahatlattı gibi özellikle akor basımlarında.

Başlığı açma sebebim farkları bilmemem değil, biraz daha ufuk katsın diye açmak istedim şu özellik şu açıdan avantajlı şu açıdan avantajsız vesaire ya da kişisel deneyimler ne yönde diyerekten...
 
Son düzenleme:
Demin yazacaktım, sildim, tekrar yazayım bari.

(araya mesaj girmiş ben yazarken. size düz klavye daha rahat geliyor demek, sire s5'in vintage sapı herkese rahat gelmez evet)

Radius'un düz olmasının herkes için daha konforlu olduğuna katılmıyorum. Düz derken 16-17'den bahsediyorum tabi. Çok ince sap ve çok düz klavye bir pazarlamadır, speed neck bir pazarlamadır. Satriani ve Malmsteen 9.5 radius kullanıyorlar gayet hızlılar misal.

Ben 12 inç'ten daha düz radius'ları kesinlikle konforlu bulmuyorum hatta daha yavaş çalıyorum. D sap ve düz radius genelde baş parmağını sapın arkasına klasik gitar gibi koyanlara rahat geliyor, daha klasik rock tutuşu yapıyorsanız speed neck denilen bu şeyler aslında daha rahatsız.
 
Radius düz olması evrensel şekilde herkes için daha konforlu olmalı, yuvarlak olan radius daha çok bare basma, akor basma için konforlu, ikisini dengelemeye çalışıyorlar ama hızlı çalımda klavyenin düz olması her zaman avantaj.
Garip olan şu ki yaklaşık 5-6 yıldır jazz'a merak saldığımdan akorlarla haşır neşir'im ve aşırı fazla kullanıyorum. Gitar'ı almadan önce de bununla alakalı olaraktan düşük radius tercih ettim, yine de yüksek radius akor basımında daha rahat geldi. "Bence" akor basım rahatlığı açısından da kesin bir şey yok.

Tüm bunların yanında eşik genişliği de mühim, bu iki gitarda aynıymış ama daha geniş klavyeler bence daha rahat çünkü teller birbirine yakın olduğunda vuruşlar daha kolay karışabiliyor.
Burası da aslında benim vaktiyle olan akustik gitar bağımlılığımın sebebini açıklıyor olabilir. Çünkü düşük tansiyon (kendim ayarlıyordum) + 16'ya yakın radius + daha geniş bir klavye (klasik kadar değil ama biraz daha geniş) istediğim özellikleri karşılıyor gibi. Galiba sahip olduğum eski akustik gitarımın sapına daha yakın bir profil bulabilirsem biraz daha rahat edebilirim.

Teşekkürler.
 
Burası da aslında benim vaktiyle olan akustik gitar bağımlılığımın sebebini açıklıyor olabilir. Çünkü düşük tansiyon (kendim ayarlıyordum) + 16'ya yakın radius + daha geniş bir klavye (klasik kadar değil ama biraz daha geniş) istediğim özellikleri karşılıyor gibi. Galiba sahip olduğum eski akustik gitarımın sapına daha yakın bir profil bulabilirsem biraz daha rahat edebilirim.

Teşekkürler.

Burda da ilginç bir durum var. Aslında akustik gitar klavyesi ile rahatlık bağlamında çok kıyaslanmaz. Tellerin yakınlığı ile ilgili ama daha ilginç olarak mesela bağlama ile kıyaslıyorum. Onda da çok daha ince çelik teller var. Gövdeye inanılmaz yakın, perdeler inanılmaz ince, perde aralıkları anormal ama çalım aşırı rahat. Yani genel perde, çelik tel ve klavye rahatlığı için sistemi bu açıklıyor.

Ve önceki konuyla birleştirirsem bağlama sapının normal çalımı avuç içine almak şeklinde ama onda da klasik gitar gibi baş parmak destekli çalınca bence hız artıyor. Tabii yine nasıl alıştıysak o daha hızlıdır meselesine geliyor, o ayrı mevzu ama genel teknik açıklamaları sanırım böyle.
 
Satriani ve Malmsteen 9.5 radius kullanıyorlar gayet hızlılar misal.
Bir ara js1000'i araştırırken bunu görünce aşırı şaşırmıştım, biraz da alışkanlık işi sanki çünkü Satriani düşük radius'lu klavyeye sahip gitarlarla takılıyor işin başında. Zaten "hız için yüksek radiuslu klavyeye ihtiyacımız var" gibi bir şey kesinlikle diyemeyiz, kişiye göre aşırı değişiyor.
 
Daha önce görmüştüm ama araştırmadım, oyuk perdeli (Malmsteen'e özel Fenderler scalloped imiş) olması işin rengini tümden değiştiriyordur. Hissedilen kalınlık ve ovallik tamamen farklıdır diye tahmin ediyorum. Hatta oyuk olması yüzünden bare basmak bile zormuş. Normalde parmağın oval yapısına uygun şekil diye daha kolay diyorlardı. Teknik detaylara girince işler iyice karışıyor.

Bir de mevzuyu felsefi alana getirmek pek istemem ama şöyle bir gerçek var. Detaylar ve değişkenler arttıkça ilgili konuda bir çeşit "ruh" ortaya çıkıyor. Gitarın tınısı ve klavyesi özelinde, ne sıklıkla çalındığı ve bu çalmanın tekrar gitara etkisinin olduğunu söyleyenleri okumuştum. Yani özetle gitarınızı ne kadar severseniz o da sizi o kadar seviyor, bir çeşit canlı organizma gibi. Müziğin kendisi öyle, bunu tek tek milimetrik olarak ölçüp, şu özellik şu kalınlık diye hesap edemiyorsunuz çünkü tüm parçaları topladığınızda, hepsini aşan tanımsız bir bütünlük hissiyatı oluşuyor.
 
Daha önce görmüştüm ama araştırmadım, oyuk perdeli (Malmsteen'e özel Fenderler scalloped imiş) olması işin rengini tümden değiştiriyordur. Hissedilen kalınlık ve ovallik tamamen farklıdır diye tahmin ediyorum. Hatta oyuk olması yüzünden bare basmak bile zormuş. Normalde parmağın oval yapısına uygun şekil diye daha kolay diyorlardı. Teknik detaylara girince işler iyice karışıyor.

Bir de mevzuyu felsefi alana getirmek pek istemem ama şöyle bir gerçek var. Detaylar ve değişkenler arttıkça ilgili konuda bir çeşit "ruh" ortaya çıkıyor. Gitarın tınısı ve klavyesi özelinde, ne sıklıkla çalındığı ve bu çalmanın tekrar gitara etkisinin olduğunu söyleyenleri okumuştum. Yani özetle gitarınızı ne kadar severseniz o da sizi o kadar seviyor, bir çeşit canlı organizma gibi. Müziğin kendisi öyle, bunu tek tek milimetrik olarak ölçüp, şu özellik şu kalınlık diye hesap edemiyorsunuz çünkü tüm parçaları topladığınızda, hepsini aşan tanımsız bir bütünlük hissiyatı oluşuyor.
Ltd bir gitarımda 17.perde sonrası scallop işlemi vardı fabrika çıkışlı.Ben çok bir fark hissetmediğimi düşündüm ama arkadaşımın düz klavyeli ibanezini elime aldığımda çalımım epey farklıydı.
 
"Arkadaşların gitarı her zaman daha rahattır."

Gidin arkadaşınızdan o gitarı satın alın, eve getirin çalın. Aynı rahatlığı vermez.
1794078715095.webp
 
ESP, Ibanez, Jackson, Schecter gibi sert gitarlada zaten genelde jumbo fret var, 17.perdeden sonra scalloped farkı %90 anlaşılmaz bence, o da tamamen şekil dursun, pazarlama olsun diye yapılmış bir şey. Parmak zaten 2 frete yapışıyor aradaki ağaca kadar inemiyor yer yok. 12.perdeden sonra yapsalar daha mantıklı, hatta bence ideali 10.perde sonrası yapılması. Ritimleri düz klavyeyle, soloların çoğunu da scalloped taraf ile atmış oluruz.

Scalloped ovallik ve kalınlık hissiyatını değiştirmez. Sonuçta tele bastığınızda perde demiri nerede bitiyorsa parmaklarınız orada kalıyor, demirin altının oyuk olması bir şeyi değiştirmiyor. Ovalliğe de etki etmez, radius zaten perde demirine belli.

Scalloped'ın farkı tellere/klavyeye parmaklarla ne kadar basınç uyguladığınızla ilgili. Misal medium veya vintage fretleriniz vardır, tele bastığınızda parmaklarınız klavye ağacına sürtünür, Jumbo'da daha az oluyor bu ama yinede oluyor. Özellikle bend yaparken telin altına doğru girmeye çalışıyoruz, parmağı klavyeye sürttüre sürttüre çekiyoruz teli. Vibrato yaparkende yine, sert vibrato'da basıyoruz iyice klavyeye sürtünüyoruz. Klavye scalloped olunca parmaklar klavyeye böyle sürtünmüyor haliyle daha kaygan bir his yakalanıyor bend ve vibratolarda.

Ancak şöyle bir olay var, normalde parmaklar klavyeye sürtünürken klavye tellere daha fazla bastırmanızı engelliyor, scalloped'da boşluk olduğu için ora, engel yok, tele bastırırsan aşağı doğru (sapın içine doğru) çekiyorsun ve dikey bend yapıyorsun resmen. Haliyle alışık değilsen tele çok bastırırsın ve entonasyon problemi oluşur, tele bastırdıkça bend yapıyormuşsun gibi olur. Yumuşak tuşeye sahip olmak gerekiyor.
 
Dolandırmaya gerek yok efem. Çok düz ve net mental sağlık. Derdi tasası olmayan kafasında problem yaşamayan insan iyidir, güzel çalar, çalamasa bile mutlu olur net.
 
perde boyutu, perde işçiliği ve köprünün string spacing’i çalımda bayağı bir rol ediniyor. gereksiz küçük vintage perdelerde parmaklarınız altındaki aşırı sürtünme çok hızlı yoruyor. ele batmasın diye kenarlarından çok fazla ve agresif bir açıyla oyulan kötü perde işçiliklerinde de (sap çok geniş değilse veya geniş bir string spacing de varsa) bu sefer alt perdelerde üst mi teli hemencecik klavye dışına çıkıyor.

küçük unsurların çalımda etkisi büyük olabiliyor.
 

Geri
Üst